محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

41

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

بيعت كردند . چون به حكومت رسيد ، به المظفر ملقب گرديد . مدت حكومتش پنج سال بود . المعتضد بن عباد آسوده‌اش نمىگذاشت و پىدرپى به قلمرو او حمله مىكرد و المظفر تا آنجا كه مىتوانست او را دفع مىنمود و سرانجام در اواخر سال 445 ه در راه دفاع از شهر خود كشته شد . پسرش محمد بن عيسى به جايش نشست و الناصر لقب يافت . محمد بن عيسى تا سال 450 ه كه درگذشت ، حكومت كرد . پس از محمد ابن عيسى پسرش عيسى بن محمد جانشين او گرديد . او نيز به المظفر ملقب شد . به همان سيرهء پدر و جد خويش حكومت كرد . هم كارها در ضبط آورده و هم عدالت‌پيشه كرده بود . اما المعتضد بن عباد پىدرپى شلب را مورد تهاجم خويش قرار مىداد . عاقبت شهر را در محاصره گرفت و راههاى ورود به آن را سد كرد و مردم در سختى افتادند . المعتضد باروى شهر ويران كرد و به قصر درآمد و المظفر عيسى بن محمد را در ماه شوال سال 455 ه / 1063 م بكشت و بدين‌گونه دولت بنى مزين پايان گرفت . « 11 » * امارات بربرى المعتضد بن عباد توانست در مدتى قريب به بيست سال به همهء امارات كوچك غربى اندلس پايان دهد و سلطهء خويش بر آنها بگسترد . مملكت بنى عباد شامل اراضى وسيعى از ساحل رود وادى الكبير تا اقيانوس اطلس شد و اين غير از قطعه‌اى بود در مشرق رود وادى الكبير . المعتضد به اين توسعه‌طلبى از ناحيهء غربى قانع نشد ، بلكه در همان اوان نقشه‌هايى طرح مىكرد كه امارات كوچك بربرى را كه در شرق وادى الكبير و در جنوب اندلس بودند زير قلمرو خود درآورد و بدين طريق به نقشه‌ها و اطماع آنان پايان دهد و از جهت دفاعى در آن ناحيه مشغولدل نباشد و از آن پس در دست‌اندازى به بلاد شمال و شرق رقيبى در برابر خود نبيند . اين امارات بربرى كه زعماى بربر بر آنها استيلا يافتند و در ضبط آوردند ، اماراتى بودند باقيمانده از خاندان و ياران المنصور بن ابى عامر و علاوه بر اينها مملكت بنى حمود در مالقه و جزيره و مملكت باديس بن حبوس در غرناطه . امارات بربرى منحصر در چهار امارت بودند : امارت بنى يفرن در رنده ، امارت بنى دمر در مورور ،

--> ( 11 ) . ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 192 و 296 - 298 . ابن الابار : الحلة السيراء ، ص 186 .